Người Ghé Thăm

Bài Học qua Biến Cố Hồng Y Phạm Minh Mẫn

-Linh mục NGUYỄN HỮU LỄ-

Hôm nay đúng 2 tháng, lá thư gây sóng gió của Hồng Y Phạm Minh Mẫn, gởi đến 3 vị Giám Mục Việt Nam đi tham dự Đại Hội Giới Trẻ Thế Giới 2008 tại Sydney, được phổ biến. Với nội dung và ngôn từ của lá thư, Hồng Y Phạm Minh Mẫn bị phê phán và chống đối khắp nơi tạo thành một biến cố lôi kéo sự chú ý của rất nhiều người nhiều giới. Trong bài viết này, tôi cũng muốn nhắc lại một bài học rút ra từ biến cố xảy ra của Giáo Hội Công Giáo Ba Lan hơn một năm trước vì có điểm tương đồng với hiện tượng Hồng Y Phạm Minh Mẫn của Việt Nam.

Ngày Chúa nhật 7 tháng Giêng năm 2007, Giáo Hội Công Giáo Ba Lan đã “lên cơn sốt” bởi làn sóng phản đối mãnh liệt của dân chúng yêu cầu vị Tổng Giám Mục chỉ định của Tổng Giáo Phận Warsaw phải từ chức ngay trong ngày lễ nhậm chức (investiture). Lý do là vì Ủy Ban Điều Tra phanh phui ra bằng chứng cho thấy Tổng Giám Mục Stanislaw Wielgus trong quá khứ từng là điểm chỉ viên cho mật vụ của chế độ Cộng sản Ba Lan.

Các đài truyền hình ngày hôm đó chiếu đi chiếu lại cảnh dân chúng Ba Lan tập họp đông nghẹt bên ngoài nhà thờ Chánh Tòa thủ đô Warsaw, tay giơ cao biểu ngữ, miệng la hét inh ỏi yêu cầu Tổng Giám Mục Stanislaw Wielgus phải từ chức. Khi đó bên trong nhà thờ, ống kính truyền hình tập trung vào vị Tổng Giám Mục 67 tuổi trong phẩm phục đại trào đang khóc tức tưởi, đôi môi run rẩy, nước mắt chảy dài, đang cúi gầm đầu đọc bản văn từ chức, chỉ một vài phút trước khi bắt đầu nghi thức nhậm chức Tổng Giám Mục của Tổng Giáo Phận Warsaw là chức vụ cao trọng nhất của Giáo Hội Công Giáo Ba Lan. Cảnh tượng nhục nhã này diễn ra trong một buổi lễ rất long trọng, có mặt đông đủ các chức sắc đạo đời, kể cả Tổng Thống Ba Lan. Hình ảnh đó làm tôi nhớ mãi.

Vài ngày sau đó, tôi đã viết bài “MỘT BÀI HỌC QUA VIỆC TỔNG GIÁM MỤC WARSAW TỪ CHỨC” và tôi gửi lại kèm theo đây để đọc giả có dịp so sánh sự việc của hai vị chức sắc cao cấp trong Giáo Hội Công Giáo Ba Lan và Việt Nam đã gây ra. Mặc dù tình tiết câu chuyện có khác nhau nhưng có điểm chung là cả hai vị chức sắc cao cấp đều bị dân chúng phẫn nộ và phản đối ầm ĩ. Tổng Giám Mục Stanislaw Wielgus đã nhận tội và xin từ chức, Hồng Y Phạm Minh Mẫn thì đang phải lánh mặt không dám chính thức công khai xuất hiện tại Hải Ngoại như trước nữa.

VÀI NÉT VỀ HỒNG Y HẠM MINH MẪN

Trong lịch sử Giáo Hội Công Giáo Việt Nam, Hồng Y Phạm Minh Mẫn là một trong 5 vị Hồng Y từ trước tới nay. Vị Hồng Y tiên khởi của Việt Nam là Trịnh Như Khuê Tổng Giám Mục Hà Nội, được phong tước vị Hồng Y ngày 24 tháng 5 năm 1976, kế tiếp là những vị: Hồng Y Trịnh Văn Căn được phong tước vị Hồng Y ngày 30 tháng 6 năm 1979, Hồng Y Nguyễn Văn Thuận được phong tước vị Hồng Y ngày 21 tháng 2 năm 2001, Hồng Y Phạm Đình Tụng được phong tước vị Hồng Y ngày 26 tháng 11 năm 1994. Hiện nay Giáo Hội Công Giáo Việt Nam chỉ còn được hai vị là Hồng Y Phạm Đình Tụng nguyên Tổng Giám Mục Hà Nội đã về hưu và Hồng Y Phạm Minh Mẫn.

Hồng Y Phạm Minh Mẫn sinh năm 1934, xuất thân là một Linh Mục thuộc Giáo phận Cần Thơ, theo học tại Đại Chủng Viện Sài Gòn và chịu chức Linh Mục năm 1965. Năm 1993, cha Phạm Minh Mẫn được chọn làm Giám Mục Phó Giáo phận Mỹ Tho. Chỉ sau 5 năm Giám Mục Phó Phạm Minh Mẫn được chuyển về làm Tổng Giám Mục của cái gọi là "Tổng Giáo Phận thành phố Hồ Chí Minh", nguyên là Tổng Giáo Phận Sài Gòn trước kia, đã bị đổi tên sau khi Cộng sản cưỡng chiếm miền Nam. Ngày 21 tháng 10 năm 2003 Ngài được phong tước vị Hồng Y.

Như vậy, Hồng Y Phạm Minh Mẫn là một vị chức sắc được “thăng quan tiến chức” nhanh nhất trong lịch sử Giáo Hội Công Giáo Việt Nam. Chỉ trong vòng 10 năm từ vị trí khiêm tốn của một Giám Mục Phó trong một Giáo phận nhỏ ở miền quê đã được nâng lên tước vị Hồng Y cao trọng nhất của Giáo Hội Công Giáo Việt Nam.

VỊ HỒNG Y CỦA MỤC VỤ DI DÂN”

Hồng Y Phạm Minh Mẫn trở thành một khuôn mặt quen thuộc của đồng bào Công Giáo và Cộng Đồng Người Việt tỵ nạn Cộng sản tại Hải Ngoại qua vai trò đặc biệt có tên là “Mục Vụ Di Dân” của Ngài. Dưới danh nghĩa “Mục Vụ Di Dân” đó, mặc dầu trên thực tế giáo dân Công Giáo Hải Ngoại không có nhu cầu để Giáo Hội Công Giáo tại Việt Nam cần phải tiếp tay lo lắng nhưng Ngài vẫn đi lại thường xuyên qua nhiều quốc gia, xuất hiện nhiều nhất tại các Cộng Đồng Người Việt tỵ nạn ở Hoa Kỳ qua sự tiếp tay của một số Giáo Sĩ và Giáo dân tại địa phương. Vì thế, công tác “Mục Vụ Di Dân” của Hồng Y Phạm Minh Mẫn trong những năm qua tỏ ra gặt hái nhiều thành công cụ thể và tương lai hứa hẹn sẽ thu góp thêm được nhiều thành quả ở trước thời điểm lá thư gây sóng gió được chính thức “chào đời” vào ngày 4/6/2008!

Tuy nhiên con đường “Mục Vụ Di Dân” của Hồng Y Phạm Minh Mẫn không phải lúc nào cũng êm thắm và từ từ đã tự hé mở quan điểm của Ngài qua những lần trả lời phỏng vấn hoặc qua lá thư Mục Tử khi lên tiếng về Linh mục Nguyễn Văn Lý với bài viết “Ngôn sứ thật, Ngôn sứ giả”; có lần Ngài gọi đồng bào tị nạn Cộng sản tại Hải Ngoại là những người “tha phương cầu thực”. Gần đây nhất, Hồng Y Phạm Minh Mẫn đã kêu gọi Cộng Đồng Người Việt Hải Ngoại nên xóa bỏ căn cước tị nạn! Những điều này đã là nguyên nhân cho một số người lên tiếng chống đối.

Phải chăng thời gian rồi đã qua đi và những tiếng nói chống đối cũng thưa dần rồi lặng im, mọi chuyện đâu lại vào đấy mà Hồng Y Phạm Minh Mẫn lại vẫn mạnh tiến trên con đường “Mục Vụ Di Dân” với lịch trình bận rộn thường xuyên di chuyển từ Đông sang Tây từ Nam chí Bắc? Mặc dù Hồng Y Phạm Minh Mẫn tuổi đã ngoài 70 và Ban Biên Tập của báo điện tử CGVN cho biết là Ngài: “luôn đầy ắp công việc của Giáo phận, của Giáo hội Việt Nam và trong cương vị Hồng Y còn thêm những công việc của Toà Thánh, với tuổi càng cao, càng thường xuyên đau yếu...” nhưng chương trình chu du Hải Ngoại của vị Hồng Y tuổi cao sức yếu này khiến cho những nhà ngoại giao chuyên nghiệp nhìn vào cũng phải chóng mặt.

Điều này cũng dễ hiểu vì có nhiều Giáo Sĩ và cơ sở tôn giáo Hải ngoại lúc nào cũng sẵn sàng “trải thảm đỏ” để đón vị chức sắc cao cấp nhất của Giáo Hội Công Giáo Việt Nam. Sự có mặt của Hồng Y Phạm Minh Mẫn trong các dịp Đại Hội, các dịp lễ, các dịp rước kiệu, các dịp hành hương, các dịp khánh thành, các dịp kỷ niệm... của giáo xứ và cộng đồng đã trở thành mốt thời thượng làm cho buổi lễ thêm phần long trọng để thu hút giáo dân tới tham dự cho đông. Trong các trường hợp đó, hình ảnh và tên tuổi của Hồng Y Phạm Minh Mẫn lúc nào cũng chiếm chỗ trang trọng trên các tờ thông báo chương trình.

DÂY ĐÀN CĂNG THẲNG

Với nội dung và ngôn từ của lá thư ngày 4 tháng 6 vừa qua, Hồng Y Phạm Minh Mẫn đã lái thuyền vào vùng biển động! Ngài đã đụng chạm tới một sự kiện rất tế nhị đối với Cộng Đồng Người Việt tị nạn Cộng sản tại Hải Ngoại qua quan điểm Cờ Vàng, Cờ Đỏ! Đề tài này lúc nào cũng căng thẳng như một dây đàn, chỉ sờ nhẹ vào đã bật ra tiếng kêu, nói gì đến việc Ngài dùng ngón tay búng mạnh vào đó!

Ai cũng biết những người Việt tại Hải Ngoại đại đa số là những nạn nhân đã phải trốn chạy chế độ Cộng sản và muôn đời lá Cờ Vàng Ba Sọc Đỏ là một biểu tượng thiêng liêng và bất khả xâm phạm. Ngược lại, họ kinh tởm lá Cờ Đỏ Sao Vàng mà họ gọi là “cờ máu”, vì lá cờ máu này mà họ đã phải liều chết vượt biên trốn chạy chế độ Việt cộng man rợ, mang theo lời sỉ vả hỗn láo của Phạm Văn Đồng là thủ tướng Việt cộng lúc bấy giờ: “Bọn chúng đàn ông là hạng ma cô, đàn bà là hạng đĩ điếm. Bọn chúng phải ra đi cho sạch đất nước...”. Trong tình cảnh đó, Hồng Y Phạm Minh Mẫn đã công khai lên tiếng đòi triệt hạ Cờ Vàng và gián tiếp giới thiệu Cờ Đỏ trong dịp Đại Hội Giới Trẻ Thế Giới 2008 tại Sydney, thì tránh sao cho khỏi sự phẫn nộ của đồng bào Hải Ngoại?

Trong phạm vi bài viết này tôi chỉ muốn ghi lại sự kiện là vì thư đó mà Hồng Y Phạm Minh Mẫn đã gặp sự chống đối một cách dữ dội của nhiều người và nhiều giới, phần đông là người Công Giáo. Có thể nói trong lịch sử của Giáo Hội Công Giáo Việt Nam từ trước tới nay chưa có một chức sắc cao cấp nào bị nhiều người người phê bình, phản đối, chế diễu, bêu rếu với lời lẽ nặng nề qua các câu vè, thơ phú, tranh biếm họa.... lên án gắt gao như Hồng Y Phạm Minh Mẫn. Có người còn mượn gió bẻ măng, nhân cơ hội này đã mang luôn cả Giáo Hội Công Giáo đặt lên bàn mổ. Từ sự việc đó có thể rút ra một bài học nhớ đời cho nhiều người, trước tiên là cho chính con người đã gây ra cớ sự.

BÀI HỌC CỦA HỒNG Y HẠM MINH MẪN

Trước tiên phải nói, có lẽ vì từ trước tới nay Hồng Y Phạm Minh Mẫn được các Giáo sĩ và Giáo dân Hải Ngoại tranh nhau đón rước và dâng cúng tiền bạc một cách hậu hĩnh trong các chuyến đi “Mục Vụ Di Dân” đã khiến cho Ngài lầm tưởng là Cộng Đồng Công Giáo Việt Nam Hải Ngoại là một đàn chiên ngoan dễ sai dễ bảo và sẵn sàng cúi đầu nghe theo lập trường chính trị của cá nhân Ngài. Sự kiện này đã được ông Mặc Giao, một cây bút Công Giáo nhận xét trong bài tựa đề TỨ MÃ NAN TRUY của ông được phổ biến gần đây: “Điều này cũng cho thấy các vị có thẩm quyền của Giáo Hội tại quê nhà từ lâu có thói quen coi thường giáo dân. Giáo dân trong nước ít phản ứng vì không dám. Giáo dân Hải Ngoại có nhiều phản ứng hơn nhưng bị coi là hành động của một thiểu số cứng đầu, thích “phản chứng” (contestataire), còn lại đều là một đàn cừu ngoan ngoãn để xoa đầu cạo lông, hay một đàn bò béo để vắt sữa. Các vị cứ làm như giáo dân Hải Ngoại không có cái mồm để nói, không có cái đầu để suy nghĩ.”

Về điểm này, Cộng Đồng Công Giáo Việt Nam tại Sydney và Cộng Đồng Người Việt Tự Do Úc Châu đã có câu trả lời cho Hồng Y Phạm Minh Mẫn một cách rất hùng hồn trong Đại Hội Giới Trẻ Thế Giới 2008 tại Sydney vừa qua.

Đề tài Cờ Vàng, Cờ Đỏ không thuộc về bổn phận của một chức sắc tôn giáo phải nêu lên. Nếu Hồng Y Phạm Minh Mẫn tôn vinh lá cờ đỏ, nếu nhờ lá cờ máu mà Ngài được thăng quan tiến chức để có vị trí như hiện nay thì việc “ăn cây nào phải rào cây đó” là chuyện đương nhiên. Dù vậy, khi Ngài dùng cách nói ví von về người mẹ Việt Nam lúc mặc áo vàng lúc mặc áo đỏ... để có ý rao bán món hàng “cờ đỏ” với Cộng Đồng Việt Nam Tị Nạn Cộng sản tại Hải Ngoại là một ước tính sai lầm. Làm như thế chẳng khác nào một nhà buôn mở cửa hàng bán thịt lợn giữa thủ đô của nước Á- rập Saudi!

Một điểm khác, tôi nghĩ là qua sự việc này cũng giúp Hồng Y Phạm Minh Mẫn bài học về cách xử dụng ngôn từ trong các văn thư. Ba chữ “một thói đời” trong ngôn ngữ Việt Nam có nghĩa rất xấu, chỉ dùng để bày tỏ sự khinh dể hoặc khi muốn sỉ nhục kẻ khác. Nếu vì chưa hiểu được ý nghĩa của ba chữ đó mà Ngài đã dùng “một thói đời” với những người tôn vinh lá Cờ Vàng, thì lúc này, qua cơn thịnh nộ của họ, chắc Ngài đã hiểu. Ngược lại nếu Hồng Y Phạm Minh Mẫn hiểu được ý nghĩa mà đã cố tình dùng cách nói “một thói đời” để nhục mạ Cộng Đồng Người Việt Hải Ngoại thì từ nay làm sao Ngài có thể rao giảng đức bác ái được? Với lối xử dụng ngôn từ như thế, chẳng những Hồng Y Phạm Minh Mẫn đã tự hạ giá trị bản thân và tước vị Hồng Y mà Ngài được tặng phong mà còn mắc món nợ ân tình với những người đã từng đón tiếp và đóng góp tài chánh cho Ngài. Với lối xử dụng ngôn từ như thế Ngài đã gây đau buồn và tủi nhục cho người Công Giáo, chưa kể tới Hồng Y Phạm Minh Mẫn còn mắc món nợ danh dự đối với Cộng Đồng Việt Nam Hải Ngoại.

Có lẽ điểm sau cùng và quan trọng nhất là qua biến cố nói trên Hồng Y Phạm Minh Mẫn biết là tên tuổi của Ngài đã chết đối với Cộng đồng người Việt Hải Ngoại. Con đường “Mục Vụ Di Dân” thực sự đã tắc nghẽn vì những chiếc cầu đã bị sập toàn bộ bởi quả bom có sức công phá khốc liệt mà tự tay Ngài đã châm ngòi cách nay vừa đúng hai tháng. Bằng chứng là Hồng Y Phạm Minh Mẫn đã không dám xuất hiện tại các nơi đã được thông báo trong chương trình như Portland, Seattle, San Jose, Sydney. Cách đây vài ngày Ban Tổ Chức Đại Hội Thánh Mẫu thường niên của Dòng Đồng Công ra thông báo cho biết Hồng Y Phạm Minh Mẫn sẽ không tham dự.

Tôi mong là Hồng Y Phạm Minh Mẫn nên tiếp tục hủy bỏ chuyến đi Lourdes, vì trong Lá Thư Mục Tử ngày 15 tháng 7 vừa qua, Ngài nói là được mời đi Lourdes nhưng viết thêm một câu thòng “nếu sức khỏe cho phép” thì Ngài sẽ đi! Trong hoàn cảnh hiện nay, tôi thiết nghĩ sức khỏe của Ngài “không cho phép” ngoại trừ có “sức ép từ một thế lực” nào đó mà Ngài vẫn cần phải tham dự!

TÂM TÌNH THAY LỜI KẾT

Câu chuyện về Hồng Y Phạm Minh Mẫn là một câu chuyện buồn. Nỗi buồn này không phải cho riêng cá nhân Hồng Y Phạm Minh Mẫn mà còn cho Cộng Đồng Công Giáo Hải Ngoại đã từng quý mến và ân cần tiếp đón Ngài. Nỗi buồn cho những người tôn vinh lá Cờ Vàng là biểu tượng thiêng liêng của hai chữ Tự Do. Đây là nỗi buồn cho những người Công Giáo Việt Nam nói chung, nhưng quan trọng và xâu xa hơn nữa là qua sự kiện này gợi lại nỗi buồn về số phận của Dân Tộc Việt Nam.

Dù vậy qua biến cố này có dấu hiệu chứng tỏ giáo dân Việt Nam đã trưởng thành, không còn giữ thái độ cúi đầu vâng dạ một cách thụ động nhưng đã mạnh dạn bày tỏ ý kiến và phê phán việc làm sai trái của Hồng Phạm Minh Mẫn cho dù Ngài là chức sắc cao cấp nhất của Giáo Hội. Người Công Giáo phải hiểu là Giáo Hội luôn được hướng dẫn bởi Thần Linh Thiên Chúa, nhưng Giáo Hội được điều hành bởi những con người. Người Công Giáo phải tin là giáo lý của Đức Kitô không bao giờ sai lầm, Thần Linh Thiên Chúa không bao giờ sai lầm, nhưng con người thì ai cũng có thể sai lầm được. Vì thế không có gì tai hại cho bằng đồng hóa các chức sắc lãnh đạo Giáo Hội với chính Giáo Hội.

Biến cố Hồng Y Phạm Minh Mẫn cũng nhắc nhớ Dân Tộc Việt Nam về chủ thuyết ngoại lai Cộng sản đã gây ra bao đau thương tang tóc cho Dân Tộc. Chủ thuyết đó đã và đang tìm cách hủy diệt nền tảng đạo lý và gây hận thù trong lòng Dân Tộc giữa hai thành phần đối kháng nhau. Cũng vì chủ thuyết đó mà một thành phần Dân Tộc đã phải trốn chạy bỏ nước ra đi.

Tuy hai biến cố của Tổng Giám Mục Stanislaw Wielgus và Hồng Y Phạm Minh Mẫn có điểm tương đồng, nhưng câu chuyện nước người đã kết thúc, vì chế độ Cộng sản Ba Lan không còn tồn tại và vị Tổng Giám Mục đã từ chức lui vào bóng tối. Ngược lại, chế độ Việt gian Cộng sản đang còn đó và chế độ quỷ quyệt này không bao giờ mệt mỏi trong ý định thò vòi ra hút máu Cộng Đồng Việt Nam Hải Ngoại. Chúng thực hiện âm mưu này bằng tất cả mọi thủ đoạn, kể cả lợi dụng các tôn giáo.

Lời cuối cùng tôi muốn chia sẻ là bao lâu chế độ Việt cộng còn tồn tại là bấy lâu Dân Tộc Việt Nam còn chia rẽ, còn hận thù và các Tôn giáo còn bị chúng lợi dụng trong âm mưu đen tối. Xét cho cùng, tất cả chúng ta đều là nạn nhân của những đầu óc tinh ma trong bộ máy cai trị của đảng Cộng sản Việt Nam. Qua biến cố này, Dân Tộc Việt Nam càng xác định rõ bổn phận phải làm hết mọi cách để tháo gỡ bộ máy quyền lực của chế độ Cộng sản Việt Nam, một chế độ phản dân hại nước đang cố bám vào huyền thoại giả trá Hồ Chí Minh để tồn tại hầu tiếp tục đè đầu cưỡi cổ Dân Tộc.

Ngày 6 tháng 8 năm 2008.

Linh mục NGUYỄN HỮU LỄ

Tuyên Úy Cộng Đồng Công Giáo Việt Nam tại Auckland - New Zealand