Ngay sau khi tin tức về vụ Chủ Tịch Bùi Trọng Cường kiện Chủ Tịch Huỳnh Bá Phụng được loan tải, nhiều người ngạc nhiên không biết thực hay hư. Mặc dù dư luận tại Brisbane xưa nay đều thừa nhận, mối quan hệ giữa CT BTC và CT HBP được mô tả là "cơm không lành, canh không ngọt", chẳng ai chịu ai, nhưng cũng không có ai nghĩ rằng, mối quan hệ xung khắc đó có thể dẫn tới việc hai người thưa kiện nhau tại tòa. Nhất là người đứng ra thưa kiện ở đây lại là CT BTC, một nhân vật khoa bảng, nghe đâu từng tốt nghiệp luật khoa, y khoa tại VN, lại hành nghề bác sĩ tại Úc, đồng thời có công sáng lập và lãnh đạo cộng đồng NVTD liên bang, và tiểu bang QLD trong suốt mấy chục năm qua. Hơn nữa, tuổi tác của CT BTC cũng đã qua cái tuổi "tri thiên mệnh" tới gần tuổi "thất thập cổ lai hy", thì đáng lẽ ông phải là người "dĩ hoà vi quý", chứ mấy ai ngờ ông lại đâm đơn kiện ông Phụng để đòi bồi thường $50,000 Úc kim!!!

Nhưng khi chuyện CT BTC kiện CT HBP thành sự thật 100% thì thiên hạ xôn xao, người phê phán ông Cường, người chỉ trích ông Phụng, người vỗ tay reo hò ngay giữa phố Inala, người ngồi nhà rung đùi vuốt râu chờ xem vở kịch CT kiện CT diễn tiến ra làm sao... Rồi cũng có vị ngửa mặt nhìn trời cao khóc to ba tiếng, cười to cũng ba tiếng, khiến người qua kẻ lại chẳng hiểu thế nào... Hỏi ra mới biết, ở đất QLD trong suốt mấy chục năm qua, cả hai ông BTC lẫn HBP đều có nhiều người yêu, kẻ ghét. Âu đó cũng là chuyện thường tình đối với những ai đã dấn thân gánh vác chuyện chung. Nhưng bên cạnh đó, ta cũng phải công tâm thừa nhận, bên cạnh những cái hay, cái tốt, cả hai vị CT BTC cũng như CT HBP đều có những nhược điểm trong đối nhân xử thế, quy tụ hào kiệt, lãnh đạo quần hùng. Vì vậy, khi nghe cả hai kiện nhau ra tòa, thì giang hồ bốn bể, có nhiều người vui nhưng cũng có nhiều kẻ buồn. Người vui chưa phải là xấu mà kẻ buồn chưa phải là tốt!?...

NHỮNG NỖ LỰC HÒA GIẢI

Trong cộng đồng người Việt tại Úc chẳng phải chỉ có những người khoái xem đấu đá, mà cũng có những người có tầm nhìn xa trông rộng, vì lợi ích của cộng đồng, cố gắng làm "sứ giả hòa bình", bằng cách khuyên hai người giảng hoà.

Quả thực, trong suốt thời gian trên dưới 10 ngày qua, theo nguồn tin hành lang đông tây nam bác, thì tại NSW, QLD, VIC... đều có những vị nổi tiếng tài đức, uy vũ một thời, quyết hạ sơn, uốn ba tấc lưỡi, phân tích điều hay lẽ thiệt, để thức tỉnh hai vị CT ra khỏi bể trầm luân tự ái. Nhưng rất tiếc, cho đến nay, mọi nỗ lực hòa giải hai vị CT đều không thành, vì mấy lý do.

Thứ nhất, xung đột giữa CT HBP và CT BTC đã âm ỉ kéo dài hàng chục năm trời. Xung đột này vô phương hóa giải, vì tính tình của cả hai bên đều có những sở trường, sở đoản. Những sở trường, sở đoản của hai người không hề bù trừ cho nhau để đi đến một cuộc hợp tác trường cửu mà trái lại, chỉ đẩy nhau vào thế đối kháng miên viễn, bất khả dung hoà.

Thứ hai, khi CT BTC đệ đơn kiện CT HBP là ông đã cân nhắc rất kỹ, tính toán rất sâu, chứ không phải là người vội vã, hấp tấp, như nhiều người quan niệm. Đồng ý, bản chất của vụ kiện có thể nói ông HBP không có lỗi lầm gì là nghiêm trọng. Trái lại, chính CT BTC mới là người có lỗi vì chính ông đã viết trong Thư Ngỏ đầu năm Mậu Tý, những câu được coi là phỉ báng mạ lỵ Hội Cựu Quân Nhân QLVNCH/QLD. Điều này CT Cường dư biết, chứ không phải không. Một người dân bình thường còn hiểu điều đó, thì tại sao Bác sĩ Cường lại không hiểu. Có điều nước cờ CT BTC đi khá cao, nhiều người không biết, vội vã làm con thoi "sứ giả hòa bình" để rồi đi vô xiếc của BS Cường mà chẳng hay.

Sự thực, CT BTC dư biết, nếu CT HBP theo đuổi vụ kiện cho đến nơi đến chốn, thì CT BTC có nguy cơ thua nhiều hơn, vì chính CT BTC viết thư ngỏ bôi nhọ Hội CQN trước. Mà cái tội bôi nhọ này rất hiển nhiên, rõ ràng, chả cần phải tranh cãi mới thấy. Nhưng câu hỏi đặt ra ở đây, liệu CT HBP có tiền theo đuổi vụ kiện cho đến nơi đến chốn hay không? Câu trả lời ở đây là rất khó. Có 3 phương án được đặt ra cho CT HBP.

Một, trong trường hợp CT HBP thắng kiện, thì vụ kiện cũng phải kéo dài trên dưới 1 năm trời. Phí tổn trạng sư, luật sư, thông ngôn, phiên dịch các giấy tờ... phải trên dưới $100,000. CT HBP có thể thanh toán được phí tổn đó hay không? Câu trả lời rõ ràng là không, ngoại trừ CT HBP phải bán nhà. Mà bán nhà là chuyện không phải dễ. Cho dù vợ chồng có đồng ý bán đi nữa, cũng chẳng thể nào bán trong một sớm một chiều. Vả lại, trạng sư, luật sư nào cãi cho ông Phụng liệu có chịu cho ông Phụng nợ trước rồi chờ ông Phụng bán nhà thanh toán sau? Kiện tụng, thắng thua là chuyện vô cùng bấp bênh, nhất là khi phiên xử do bồi thẩm đoàn quyết định. Vì vậy, luật sư, trạng sư nào cãi cho ông Phụng cũng phải nắm đằng chuôi, chứ ai dại gì nắm đằng lưỡi. Tiền bạc đến đâu, ông Phụng phải trả ngay đến đó. Dại gì để nợ nần rồi ông Phụng phải bán nhà trả, khi đó mang tai mang tiếng cho cả luật sư, trạng sư, mà dễ gì thu hồi được hết tiền nợ. Mà cho dù ông Phụng có thắng kiện, bên ông Cường kháng án thì ông Phụng có còn tiền để tiếp tục theo đuổi hay không? Như vậy mới thấy cái thiên nan, vạn nạn cho ông Phụng cho dù ông Phụng cuối cùng có thắng kiện.

Hai, trong trường hợp tòa xử huề, phí tổn ai người ấy trả, thì ông Phụng càng rơi vào thế không thể nào lo liệu được. Còn như trong trường hợp thứ ba, tòa xử ông Phụng thua, phải trang trải phí tổn cho ông Cường, thì cục diện càng bi đát hơn cho ông Phụng. Khi đó có bán đến mấy cái nhà cũng chưa trả được hết nợ. Như vậy, trong cả ba trường hợp, ngay cả trường hợp lý tưởng nhất là thắng kiện, ông Phụng cũng không thể nào có đủ tiền để theo đuổi cho đến khi thắng.

Trong tình thế như vậy, ông Phụng phải làm sao? Câu trả lời rõ ràng, ông Phụng phải chấp nhận thua ngay từ đầu, chấp nhận thương lượng ngay với ông Cường trong thế hạ phong. Nói cách khác, ông Phụng chỉ có thể chịu đựng giỏi lắm một, hai tháng tại tòa, là phải tìm cách xin với ông Cường cho thương lượng gấp.

Dĩ nhiên, một người bình thường cũng hiểu được điều đó, thì ông Cường lại càng hiểu điều đó hơn ai hết. Đó là lý do, ông Cường quyết định kiện ông Phụng cho dù, lý do khởi kiện gần như vô lý, và người đáng bị kiện ở đây phải là ông Cường chứ không phải ông Phụng. Cũng từ luận lý này, nhiều người đã có lý khi cho rằng, BS Cường đã cố ý viết Thư Ngỏ bôi nhọ Hội CQN/QLD để dăng cái bẫy, đẩy ông Phụng vào thế lên tiếng bằng Thư Ngỏ, rồi lấy đó làm cái cớ kiện ông Phụng.

Điều này cũng cho chúng ta suy luận, sau khi nộp đơn khởi kiện tại tòa, BS Cường sẽ không có ý kiện ông Phụng cho đến cạn tàu ráo máng, mà chỉ muốn kiện cho bõ ghét, kiện để rồi đẩy ông Phụng vào thế phải thương lượng trong thế yếu, phải chấp nhận những điều kiện do ông Cường đặt ra. Đó là lý do, có nhiều người đứng ra làm trung gian, thực hiện sứ mạng "sứ giả hòa bình", giúp hai bên ngồi lại thương lượng với nhau mà không hề biết mưu mô của ông Cường. Sự thực, dư luận có nhiều người đoán rằng, có thể chính những "sứ giả hòa bình" này đã bị BS Cường giật dây mà họ không hề biết.

TRẠNG SƯ NGUYỄN SAM NHẬP CUỘC

Có thể nói nước cờ của CT BTC đi rất cao. Với nước cờ đó, CT Cường không những giành được chiến thắng ngoạn mục cho mình, giải tòa mọi tự ái, đẩy CT HBP vào thể chưa đánh đã bại. Như vậy là gián tiếp, qua đó, CT BTC đã chứng minh được chân lý: Tại pháp đình, kẻ không có tiền sẽ không có cơ hội được hưởng sự công minh của Thần Công Lý. Hay nói một cách nôm na theo người Việt Nam mình, đó là cái công lý của kẻ mạnh, kẻ có tiền, "Nén Bạc ném toạc tờ giấy".

Nhưng may mắn cho CT HBP, trong lúc khó khăn, đang phải đối diện với viễn ảnh bi đát, chỉ vì không có tiền mà đành phải hạ phong, sẽ phải đi xin lỗi kẻ đã bôi nhọ mình và bôi nhọ Hội CQN của mình, thì bỗng dưng Trạng Sư Hiệp Sĩ Nguyễn Sang xuất hiện, nhập cuộc. Đúng ra, khi nghe được nỗi oan ức của ông HBP, một người dân thấp cổ bé họng, tiền bạc không có, bị kẻ có tiền "lấy thịt đè người"; và hiểu được công lý và lẽ phải trong vụ kiện này có thể bị thao túng, lũng đoạn vì kẻ có tiền, nên Trạng Sư Nguyễn Sang đã quyết định đại diện cho ông HBP với tinh thần thiện nguyện "pro-bono". May mắn hơn, thay vì ông HBP phải cần một luật sư (solicitor) để lo giấy tờ làm việc với Trạng Sư Nguyễn Sam, thì trong trường hợp đặc biệt này, Trạng Sư Nguyễn Sam đã trực tiếp làm việc "direct brief" với ông HBP.

Như vậy, nếu quả thực CT BTC đã âm mưu "kiện ông HBP để rồi vì không có tiền theo kiện nên ông Phụng phải xin lỗi", thì với tinh thần làm việc thiện nguyện để phụng sự công lý và lẽ phải của Trạng Sư Nguyễn Sam, âm mưu của ông Cường đã bị tan tành. Điều này có nghĩa, nếu CT BTC không chấp thuận hoà giải trong điều kiện công bằng và hợp lý, ông sẽ phải tốn kém tiền bạc theo đuổi vụ kiện, và có nhiều nguy cơ thua kiện.

Dĩ nhiên, khi nói đến hoà giải trong điều kiện công bằng và hợp lý là ta phải nói đến việc CT Bùi Trọng Cường phải chính thức xin lỗi ông HBP và Hội CQN/QLD về những ngôn ngữ phỉ báng, mạ lị mà ông Cường đã viết trong Thư Ngỏ Tết Mậu Tý.

BS CƯỜNG PHẢI XIN LỖI HỘI CQN/QLD

Theo dõi những diễn biến trong thời gian 1 năm trở lại đây, chúng ta phải thừa nhận, BS Cường là người có lỗi rất nặng. Bản chất của Thư Ngỏ do BS Cường viết đã nói lên điều đó. Cương vị của BS Cường là Chủ Tịch CĐ mà lại viết một lá Thư Ngỏ với lời lẽ phỉ báng mạ lỵ Hội CQN như vậy thì lỗi BS Cường lại càng nặng hơn. Rồi chính cái lỗi đó đã dẫn đến hàng loạt vấn đề phức tạp trong cộng đồng, mâu thuẫn giữa các thành viên, các tổ chức, nên BS Cường phải ý thức được những sai lầm trầm trọng của mình. Ý thức được như vậy, BS Cường phải lên tiếng xin lỗi Hội CQN/QLD. Đó là việc làm chính đáng và công bằng, BS Cường phải làm càng sớm càng tốt.

Nhận định về điều này, một độc giả trên QLD đã viết bài phân tích rất có tình có lý (đăng trong Diễn Đàn Độc Giả trang 62) trong đó có đoạn: "Bs Cường phải hiểu người đáng bị kiện trong vụ này là chính Bs Cường chứ không phải ông Phụng. Và tôi đề nghị Bs Cường nếu có xin lỗi là phải xin lỗi bằng Thư Ngỏ gửi cho báo chí đàng hoàng, chứ không thể nào chỉ xin lỗi miệng trong một bữa BBQ như là báo Sàigòn Times đã đề nghị. [...] Bs Cường đã VIẾT THƯ NGỎ phỉ báng mạ lỵ Hội CQN/QLD rồi cho người gửi THƯ NGỎ đó đi các báo, thì bây giờ Bs Cường cũng phải VIẾT THƯ NGỎ XIN LỖI HỘI CQN/QLD cho đàng hoàng rồi phải cho người gửi THƯ NGỎ XIN LỖI đó đi cho các báo".