Sáng thứ Tư 11/11/2009, trong phiên họp thứ 53 của Quốc Hội Qld, một cuộc "trao đổi" đã diễn ra giữa dân biểu Andrew Cripps (đơn vị Hinchinbrook, đảng Liberal National Party, LNP) và bà Annastacia Palaszczuk, Bộ Trưởng các Dịch Vụ Khuyết Tật và Đa Văn Hóa, về "số phận" của Đài Tưởng Niệm Thuyền Nhân Việt Nam ở Brisbane.
Cuộc trao đổi trong phần "Chất Vấn Không Thông Báo Trước" (Questions Without Notice) này được ghi lại trong biên bản chính thức (Hansard) của Quốc Hội tiểu bang Qld, Vol 11/2009, trang 3251.
Cách đây khoảng 2 năm, Đài Tưởng Niệm Thuyền Nhân đã từng là một đề tài tạo niềm phấn khởi trong lòng người Việt tỵ nạn tại Brisbane. Nhưng sau đó không lâu, Bác sĩ Bùi trọng Cường, Chủ Tịch Ban Chấp hành Cộng Đồng NVTD/Qld tuyên bố rằng đề án này đã bị đình trệ vì gặp phải phản ứng quyết liệt trên phương diện ngoại giao từ Tòa Đại sứ Việt Cộng ở Canberra.
Trước khi chuyển ngữ sang tiếng Việt phần đối đáp trong Quốc Hội Qld cách đây 2 tuần về vấn đề trên, chúng tôi mạn phép đi ngược dòng thời gian, trở về trước, cách đây gần 3 năm để trình bày bối cảnh của câu chuyện.

BỐI CẢNH

Tại Hội Chợ Tết Đinh Hợi 2007, trước hàng chục ngàn người, ông Peter Beattie, Thủ Hiến tiểu bang Qld thời bấy giờ, đã tuyên bố là chính phủ của ông sẽ tài trợ $50,000 Úc kim cho Ban Chấp hành CĐNVTD Úc châu, tiểu bang Qld, trong đề án xây dựng một Tượng Đài Tưởng Niệm Thuyền Nhân Việt Nam (Vietnamese Boatpeople Memorial).
Dỉ nhiên, lời tuyên bố này đã được đồng hương tỵ nạn tán dương nồng nhiệt. Lòng người phấn khởi. Mọi người sẵn sàng chờ đợi lời kêu gọi của Ban Chấp Hành Cộng Đồng để được đóng góp, hoặc công hoặc của hoặc cả hai, cho đề án đầy ý nghĩa nói trên.
Một Ủy Ban Xây Dựng Đài Tưởng Niệm Thuyền Nhân đã được Bác sĩ Bùi trọng Cường, Chủ Tịch Cộng Đồng, mời gọi và thành lập.
Tuy nhiên, chỉ vài tháng sau, tin tức được tiết lộ rằng Tòa Đại sứ Việt Cộng ở Canberra đã "đánh hơi" được chuyện này và các viên chức cao cấp của chúng đã tiếp xúc với ông Thủ Hiến Peter Beattie để làm áp lực hủy bỏ kế hoạch nói trên. Thay vào đó, chính phủ Qld chuyển số tiền $50,000 Úc kim sang cho đề án của Cộng Đồng để mua sắm trụ sở ở Darra.
Đến nay, Ủy Ban Xây Dựng Đài Tưởng Niệm Thuyền Nhân (Qld) chỉ còn trên danh xưng nhưng không còn hoạt động gì nữa. Thỉnh thoảng, trong các buổi Đại Hội Cộng Đồng hoặc trên đài phát thanh, BS Bùi trọng Cường vẫn có đề cập tới Đài Tưởng Niệm này nhưng nói một cách hết sức chung chung, như "Chúng tôi vẫn tiếp tục làm việc với chính phủ tiểu bang Qld và Hội Đồng Thành Phố Brisbane để thực hiện đề án này".

ĐỐI ĐÁP TRONG QUỐC HỘI QLD

Để biết đề án này đang đi về đâu, kính mời quý vị theo dõi phần chuyển ngữ cuộc Hỏi Đáp giữa dân biểu Andrew Cripps (LNP) và bà Bộ Trưởng Đa Văn Hóa Annastacia Palaszczuk trong Quốc Hội Qld vào hôm thứ Tư 11/11/2009 vừa qua.
Ông Cripps: Tôi có câu hỏi cho bà Bộ Trưởng Các Dịch Vụ Khuyết Tật và Đa Văn Hóa. Đã hơn 2 năm rưỡi nay, tại Hội Chợ Tết 2007, Thủ Hiến Qld lúc bây giờ, Peter Beattie, đã tuyên bố rằng một đài tưởng niệm mới cho thuyền nhân Việt Nam sẽ được xây dựng ở Roma Street Parkland. Vị dân biểu đơn vị Inala, bây giờ là Bộ Trưởng CDVKT & ĐVH. lúc bấy giớ nói rằng đài tưởng niệm này rất quan trọng đối với cộng đồng người Việt tại địa phương. Xin bà Bộ Trưởng cho biết tại sao chính phủ hủy bỏ đề án này, hoặc, khi nào thì đài tưởng niệm này hoàn tất?
Bà Palaszczuk: Tôi cám ơn vị dân biểu về câu hỏi này. Hội chợ Tết là một lễ hội rất quan trọng do cộng đồng người Việt tổ chức hàng năm. Thường có khoảng 6,000 người tham dự và đây là một trong những sinh hoạt đa văn hóa quan trọng trong lịch trình của chúng tôi.
Về câu hỏi được nêu ra, đúng, vào thời điểm đó, cộng đồng người Việt được thông báo rằng một đài tưởng niệm sẽ được xây dựng ở Roma St Parkland. Tuy nhiên, sau đó, cuộc tham vấn với cộng đồng đã đưa đến quyết định là đài tưởng niệm sẽ thích hợp hơn nếu được dựng lên trong vùng có đa số người Việt cư ngụ, đó là khu vực Inala - Darra. Đó là nơi đa số cư dân gốc Việt cư ngụ.
Các cuộc thảo luận với Bác sĩ Bùi và cộng đồng người Việt đã đưa đến quyết định là một đài tưởng niệm sẽ được dựng lên ở một công viên thuộc thẩm quyền của Hội Đồng Thành Phố Brisbane. Tôi đã và đang làm việc chặt chẻ với ông nghị viên địa phương, Milton Dick, trong việc xây dựng đài tưởng niệm này trong vùng mà người Việt sinh sống. Do đó, lời bảo đảm cho đài tưởng niệm vẫn còn đó và các cuộc thảo luận với cộng đồng (người Việt) vẫn đang tiếp tục. Tôi gởi lời bảo đảm của cá nhân tôi đến Quốc Hội này là một đài tưởng niệm sẽ xảy ra.
Ông Cripps: Bà biết đến khi nào không?
Bà Palaszczuk: Một đài tưởng niệm sẽ được xây cất và các cuộc thảo luận hiện nay thuộc thẩm quyền của Hội Đồng TP Brisbane bởi vì có những giai đoạn chuẩn bị cần phải thực hiện để có thể chắc chắn là đề án sẽ được thực hiện... (Sau đó, bà Bộ Trưởng trình bày về các vấn đề Đa Văn Hóa khác ...)

CẢM NGHĨ CỦA ĐỒNG HƯƠNG

Sau khi chúng tôi gởi tin tức nói trên lên diễn đàn internet, một vi hữu đã chia sẻ cảm nghĩ rằng, trong chức vụ Bộ Trưởng đối lập về Đa Văn Hóa, ông dân biểu Andrew Cripps có nhiều vấn đề hiện đại khác mà ông quan tâm hơn. Chẳng hạn như các biện pháp ngăn chận việc các du sinh Ấn Độ có thể bị hành hung vô cớ ngoài đường phố như đã xảy ra ở Melbourne. Hoặc liên lạc với các công đồng Hồi giáo để phổ biến chính sách hài hòa chủng tộc của đảng LNP v.v. Cho nên khó có thể tin được là BỖNG DƯNG, ông nhớ đến chuyện Đài Tưởng Niệm Thuyền Nhân VN để chất vấn bà Palaszczuk. Chắc chắn phải có sự "nhắc tuồng" của ai đó ở bên trong hậu trường.
Người thứ hai đã viết thư riêng cho chúng tôi và nói rằng đọc xong phần đối đáp giữa ông dân biểu Cripps và bà Bộ Trưởng Palaszczuk, họ vẫn chưa được biết thêm một mảy may nào là thứ nhất, đến khi nào thì Đài Tưởng Niệm Thuyền Nhân VN sẽ được thiết lập, và thứ hai là địa điểm của Đài Tưởng niệm này. Các cấp thẩm quyền có thể sẽ trả lời đồng hương này rằng họ muốn tránh vấp phải vết xe cũ, là đã công bố quá sớm khiến cho phía bên Việt Cộng hay được và làm áp lực phá thối.
Tuy nhiên, người viết bài vẫn còn một thắc mắc là nếu theo như lời bà Bộ Trưởng Đa Văn Hóa Palaszczuk cho biết là “?một đài tưởng niệm sẽ được dựng lên ở một công viên thuộc thẩm quyền của Hội Đồng Thành Phố Brisbane?” thì làm sao là một Bộ Trưởng Chính phủ Tiểu bang, bà lại có thể “?gởi lời bảo đảm của cá nhân tôi đến Quốc Hội này là một đài tưởng niệm sẽ xảy ra?”?
Và cuối cùng, đối với chúng ta, một Đài Tưởng Niệm Thuyền Nhân như trên có tính cách quá thiêng liêng, đánh dấu một giai đoạn quan trọng trong lịch sử nước nhà. Vì thế, chúng ta ao ước các chính trị gia đừng dùng đó làm một quả bóng chính trị chỉ mang ra bàn thảo khi gần tới ngày bầu cử hoặc chỉ để ghi điểm trong biên bản của Quốc Hội hay Hội Đồng Thành Phố. Mong lắm thay!